جمعه، ۱۹ تیر ۱۴۰۵

اگر گوشیتان را از خارج از کشور خریدهاید یا قصد دارید یک گوشی مسافرتی را برای استفاده با سیمکارت ایرانی فعال کنید، حتماً با اصطلاح «رجیستری» یا «ثبت گوشی در سامانه همتا» برخورد کردهاید. در این مطلب توضیح میدهیم رجیستری دقیقاً چیست، هزینهاش از چه اجزایی تشکیل شده و چطور میتوانید تقریبی از مبلغ نهایی را حساب کنید.
طرح رجیستری از سال ۱۳۹۶ اجرا شده و هدف آن جلوگیری از ورود گوشیهای قاچاق به کشور است. هر گوشی که قرار است از شبکه اپراتورهای ایرانی (سیمکارت، تماس، اینترنت) استفاده کند، باید شناسه IMEI آن در سامانه «همتا» ثبت شود. اگر گوشی رجیستر نشود، بعد از مدتی آنتندهی آن قطع میشود و دیگر امکان استفاده از سیمکارت را نخواهد داشت.
دو مسیر اصلی برای ورود قانونی گوشی به کشور وجود دارد:
- واردات تجاری: گوشیهایی که با گارانتی رسمی از فروشگاههای داخلی خریداری میشوند. در این حالت واردکننده هزینه رجیستری را از قبل پرداخت کرده و آن هزینه در قیمت نهایی گوشی لحاظ شده است. شما فقط باید کد فعالسازی روی جعبه یا کارت گارانتی را وارد کنید.
- واردات مسافری (با پاسپورت): گوشیهایی که شخصاً از سفر خارجی همراه آوردهاید. در این روش، مالک گوشی باید خودش هزینههای گمرکی را محاسبه و پرداخت کند تا کد فعالسازی صادر شود.
برای گوشیهای مسافری، مبلغ نهایی معمولاً حاصل جمع چند مورد زیر است:
- حقوق گمرکی: برای اکثر برندها معمولاً حدود ۴ درصد ارزش دلاری گوشی (بهجز آیفون که تعرفه جداگانهای دارد).
- سود بازرگانی: این بخش بسته به قیمت دلاری گوشی متغیر است؛ هرچه گوشی گرانتر باشد، درصد سود بازرگانی هم بالاتر میرود.
- مالیات بر ارزش افزوده: حدود ۱۰ درصد از مجموع حقوق گمرکی و سود بازرگانی.
- هزینه هلالاحمر: حدود ۱ درصد از جمع حقوق گمرکی و سود بازرگانی.
- هزینه پسماند: درصد بسیار ناچیزی (در حد چند صدم درصد) که به مجموع اضافه میشود.
نکته مهم این است که این هزینهها روی «ارزش دلاری» گوشی محاسبه میشوند، نه قیمتی که در بازار داخل ایران دیده میشود. به همین دلیل، نرخ ارز روز و ارزشگذاری سامانه گمرک روی مبلغ نهایی تأثیر مستقیم دارد.
برند اپل تعرفه جداگانهای نسبت به سایر برندها دارد و درصد کلی هزینههای آن (بهخصوص برای مدلهای بالای یک بازه قیمتی مشخص) بیشتر از برندهایی مثل سامسونگ یا شیائومی است. برای همین، فاصله قیمت گوشیهای آیفون قبل و بعد از رجیستری معمولاً محسوستر از سایر برندهاست.
از تجربه کاری در حوزه فروش و تعمیر گوشی، این نکات را جدی بگیرید:
- هزینه ثابت نیست: تعرفه گمرکی و نرخ ارز در طول سال تغییر میکند؛ همیشه پیش از اقدام، آخرین نرخ را از سامانه گمرک یا همتا استعلام بگیرید، نه از مطالب قدیمی اینترنتی.
- محدودیت یکبار در سال: هر پاسپورت فقط اجازه رجیستری یک گوشی در سال را دارد.
- مهلت پرداخت را از دست ندهید: معمولاً از زمان اظهار گوشی در گمرک، حدود یک ماه فرصت دارید هزینه را پرداخت کنید؛ در غیر این صورت امکان ثبت از بین میرود.
- دقت در ثبت اطلاعات: اگر IMEI یا مشخصات گوشی اشتباه ثبت شود، هزینه پرداختی معمولاً قابل بازگشت نیست.
- از روشهای غیررسمی پرهیز کنید: رجیستر کردن گوشی با پاسپورت افراد دیگر یا واسطهها ریسک بالایی دارد و ممکن است بعداً سیمکارت گوشی قطع شود.
- قبل از خرید گوشی دست دوم: حتماً چک کنید وضعیت رجیستری و مالکیت گوشی در سامانه همتا مشخص و به نام فروشنده باشد تا در انتقال مالکیت به مشکل نخورید.
هزینه رجیستری گوشی مسافری از جمع حقوق گمرکی، سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده و چند هزینه جانبی کوچکتر به دست میآید و به ارزش دلاری گوشی و نرخ ارز روز بستگی دارد. اگر گوشی را با گارانتی رسمی از داخل کشور بخرید، این هزینه از قبل در قیمت گوشی لحاظ شده و نیازی به محاسبه جداگانه ندارید؛ اما برای گوشیهای مسافری، بهتر است پیش از سفر یا خرید، نرخهای بهروز را از منابع رسمی گمرک استعلام بگیرید تا با هزینه غیرمنتظره روبهرو نشوید.
